--- title: "Nhà thơ Trần Quang Quý và "nẻo" nghệ" avatar: https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/03/18/d4e30ceb-01c3-4ce9-bb45-d666844da290.jpg slug: nha-tho-tran-quang-quy-va-neo-nghe-189170 url: https://phapluatplus.baophapluat.vn/nha-tho-tran-quang-quy-va-neo-nghe-189170.html published_at: 17:53 17/04/2020 updated_at: 17:53 17/04/2020 authors: source: name: Báo Pháp Luật Việt Nam domain: baophapluat.vn type: press category: Văn hóa topics: - Nhà thơ Trần Quang Quý - nét thơ xứ Nghệ - thành tựu văn chương Trần Quang Quý - bản sắc Trần Quang Quý language: vi content_type: article --- # Nhà thơ Trần Quang Quý và "nẻo" nghệ ## Trần Quang Quý là nhà thơ nổi danh, không chỉ ở thành tựu văn chương. Nhà thơ họ Trần, quê đất Tổ này nổi danh trên thi đàn còn vì “bản sắc Trần Quang Quý”. Dẫu là mảng thơ tình yêu quê hương, đất nước, con người hay thơ thân phận đều thể hiện là một giọng điệu thơ khác biệt, khó lẫn. Nhà thơ Trần Quang Quý sinh ra và lớn lên ở Phú Thọ. Ông tham gia quân đội tháng 12/1971. Sau khi ra quân, học Đại học văn hóa Hà Nội, Đại học Ngoại ngữ Hà Nội và làm báo. Ông đã xuất bản 15 tập thơ, truyện ngắn, tiểu luận, bút ký… Được 13 giải thưởng văn học, trong đó Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật, 03 giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam. ![Nhà thơ Trần Quang Quý.](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/03/18/b672ba54-5bb9-49d6-9b6b-2453f18218e3.jpg) Nhà thơ Trần Quang Quý. ----------------------- “_Dấn thân và trải nghiệm là đặc điểm bao trùm toàn bộ quá trình sáng tác của ông. Thơ ông gân guốc và gai góc nhưng là gai góc của hoa hồng. Ông đi tìm hồn chữ chứ nhất quyết không siêu hình trong bóng chữ_”, nhà thơ Nguyễn Hưng Hải từng nhận xét về thơ Trần Quang Quý. Đúng vậy, Trần Quang Quý người đi tìm “_hồn chữ_”, trở thành gương mặt ấn tượng. Là Nhà báo, Trần Quang Quý được đi nhiều nơi trong và ngoài nước. Trần Quang Quý từng là Tổng biên tập Báo Gia đình và xã hội, Phó Giám đốc Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam. Là nhà thơ, hồn thơ ông bay lên cùng nhiều vùng quê. Điều đặt biệt là, ông viết khá nhiều về miền Trung, về xứ Nghệ. Có thể kể đến “_Đến khi nào được trở lại miền Trung_”, “_Nắng Nghệ_”, “_Ngày Vinh_”, “_Mưa Tiên Điền_”... Chắc ông đã đi xứ Nghệ nhiều lần, cơ quan ông - nhân viên là người Nghệ không ít, đặc biệt có nhiều Nghệ và gốc Nghệ từ “_đàn anh_” như nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo, đến những người “_cùng vai phải lứa_” và đàn em nặng tình, sâu nghĩa. Nhưng chắc chắn, phải có điều gì đó đặc biệt nữa nằm trong “_trái tim thơ_” Trần Quang Quý? _..._ _Tôi không Nghệ mà nẻo tôi vẫn Nghệ_ _Nghệ ở em, Nghệ ở Diễn Châu, Nghệ về cửa Hội_ _một chiếc ô che cả vòm trời_ _trong chiếc ô một dịu dàng cười_ _em thu nắng đôi môi_ _nhốt tôi_ _miền nắng Nghệ_ _(Nắng Nghệ)_ ![Nhà thơ Trần Quang Quý tặng tác giả bài báo tập thơ “Nguồn”](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/03/18/7fc3a2fc-7f01-42bf-8afd-5d0d3bd9b89f.jpg) Nhà thơ Trần Quang Quý tặng tác giả bài báo tập thơ “Nguồn”. ------------------------------------------------------------ Trần Quang Quý xác quyết như vậy và đúng, ông là người hạnh phúc khi gặp “_chiếc ô che cả vòm trời_”, trong đó có “_dịu dàng cười_”, “_nắng đôi môi_”. Trần Quang Quý đã bị “_nhốt”_ ở “_miền nằng Nghệ_”, đó đích thị là “_nẻo tôi_” của nhà thơ. Ở nẻo ấy, dù nắng, gió, bão, giông; dẫu đất cằn, sỏi đá vì vẫn là “_nẻo tôi_”. _..._ _Ngày Vinh nhão mưa_ _lá vàng rụng những vòm cây sũng ướt_ _trên tay anh ẩm ngực thu tròn_ _mắt em vừa đánh thức những đôi mắt già nua ngủ gật_ _..._ _góc phố nào em “gió đã khóa môi chiều”_ _cái mùa thu đeo đẳng trẻ trai ta_ _còn treo dưới vòm duối Nghi Phong cổ thụ_ _bài hát cũ đã thổ ẩm khói sương_ _(Ngày Vinh)_ Dẫu rời quê ra phố hơn nửa cuộc đời nhưng tâm hồn Trần Quang Quý luôn “_đầm đìa hồn quê_”. Quê luôn nặng lòng. Đã có lần ông “_tuyên ngôn_”: không ai bứng mình ra được khỏi cố hương. Quê xưa dù nghèo rỗng ruột làng nhưng là nguồn, luôn giày vò, ám ảnh, bám riết lấy ông. Càng xa quê ông càng dành tình cảm cho quê hương nhiều hơn, sâu nặng hơn. Với con người thế, tâm hồn thế, ông dễ bị “_nhốt_” với Nghệ, bởi quê hương Nghệ có nhiều thứ để “_đánh thứ_c” trái tim nhà thơ. ... _Nào em, nào em, xích lại gần hơn_ _anh sợ tuột em vào cơn mưa lạnh_ _sợ bàn tay vướng_ _mắt hờ hững_ _sợ Giang Đình lạc bến gió liêu xiêu_ _..._ _Trong Nguyễn Du đâu chỉ một nàng Kiều_ _cơn mưa dắt cộng ngả Kiều cộng lại_ _máu rỏ hồn Người trên ngọn bút_ _mỗi câu thơ chắt cạn nhân gian_ _chắt tâm sự một tâm hồn lớn_ _hóa cơn mưa tưới ngọt Tiên Điền_ _(Mưa Tiên Điền)_ Trần Quang Quý viết bài thơ “_Mưa Tiên Điền_” vào lúc 2 giờ 15 phút sáng năm 2015 lúc ông vào Hà Tĩnh dự kỷ niệm 250 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du. Có lẽ vì “_mưa như rượu/ tưới lòng nhân ái/ mưa như chan nước mắt nàng Kiều/ hay nước mắt Nguyễn Du cũng không biết nữa/ hay nước mắt trời ứa nhân gian?_” nên thi nhân không ngủ được. Có mặt trên quê hương Nguyễn Du, trái tim Trần Quang Quý dạt từ bờ cảm xúc sang bờ tư duy. Trần Quang Quý luôn vậy, luôn là tiếng thơ của những nỗi niềm tâm trạng nhiều trắc ẩn, đau buồn đến phẫn nộ. Chính vì thế mà ông luôn khát tình người, trân quý nghĩa người. Năm 2020 này, Hà Tĩnh đang chuẩn bị kỷ niệm 200 năm ngày mất của Nguyễn Du, đọc lại bài thơ “_Mưa Tiên Điền_” của Trần Quang Quý càng dễ nhận ra “_nước mắt trời ứa nhân gian_”. _Miền Trung đến khi nào trở lại_ _bão thả lên trời gian truân thì còn đấy_ _ta sẽ lặn với nhau tận đáy sông Lam_ _lặn với nhau một lần trên cát_ _uống với nhau một trận cho mềm_ _...._ _Tôi chẳng muốn làm ngọn gió lang thang kỷ niệm_ _tôi tan lẫn miền Trung một phía cuộc đời._ _(Đến khi nào trở lại miền Trung)_ Đặc sắc, mới mẻ của thơ Trần Quang Quý là góc nhìn mới và kiểu tư duy ngôn ngữ mới làm cho thơ ông, dẫu viết tình yêu quen thuộc, hay thân phận...luôn có sức gây ấn tượng với người đọc. Với “_Mưa Tiên Điền_” không ngoại lệ. Bài thơ này Trần Quang Quý viết năm 1984, trước đổi mới 2 năm, cho đến nay tuổi bài thơ này đã 35 năm có lẻ. Nói điều này để thấy, Trần Quang Quý đã dấn thân, đổi mới về thi pháp thơ ông, tạo nên một “_phong cách thi ca_” Trần Quang Quý trước cả ngày đất nước đổi mới. Ngày đó, cả đất nước và xứ Nghệ nói chung còn gian truân, đói khổ. Nghệ An và Hà Tĩnh vẫn nằm trong một “_thực thể hành chính_” Nghệ Tĩnh. Cám ơn ông đã đến với xứ Nghệ từ rất sớm và bị “_nhốt_” từ đó đến nay, và xác định đó là “_nẻo tôi_”. Ông sống trọn tình với đời, trong đó có xứ Nghệ./.