---
title: "Bỏ kiểm tra nghiệm thu PCCC: Chủ đầu tư được trao quyền nhiều hơn, trách nhiệm pháp lý phải rõ hơn"
avatar: https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/11/21/b59b7488-3df8-43ee-9825-0304cf201f3d.png
slug: bo-kiem-tra-nghiem-thu-pccc-chu-dau-tu-duoc-trao-quyen-nhieu-hon-trach-nhiem-phap-ly-phai-ro-hon
url: https://phapluatplus.baophapluat.vn/bo-kiem-tra-nghiem-thu-pccc-chu-dau-tu-duoc-trao-quyen-nhieu-hon-trach-nhiem-phap-ly-phai-ro-hon.html
published_at: 07:37 21/11/2026
updated_at: 07:37 21/11/2026
authors: Đào Xuân 
source:
  name: Báo Pháp Luật Việt Nam
  domain: baophapluat.vn
  type: press
category: Hành chính & tố tụng hành chính
topics:
  - chủ đầu tư
  - Chung cư
  - Nghiệm thu PCCC
  - PCCC
  - an toàn cháy nổ
language: vi
content_type: article
---

# Bỏ kiểm tra nghiệm thu PCCC: Chủ đầu tư được trao quyền nhiều hơn, trách nhiệm pháp lý phải rõ hơn

## Việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy (PCCC) được kỳ vọng giúp giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi trách nhiệm nghiệm thu được chuyển nhiều hơn sang chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, vấn đề đặt ra là cơ chế nào bảo đảm an toàn cho người dân, đặc biệt tại các khu chung cư và công trình cho thuê kinh doanh?

**Thay đổi thủ tục không đồng nghĩa giảm trách nhiệm an toàn**

Việc Quốc hội thông qua quy định bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong phương thức quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư, xây dựng công trình.

Theo cơ chế mới, thay vì phải chờ cơ quan có thẩm quyền thực hiện kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC trước khi đưa công trình vào khai thác, sử dụng, chủ đầu tư, chủ sở hữu có trách nhiệm tự tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Xét về phương diện cải cách hành chính, thay đổi này có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc hoàn thiện công trình, giảm thời gian chờ đợi và chi phí phát sinh. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa việc bãi bỏ một thủ tục kiểm tra hành chính với việc bãi bỏ nghĩa vụ bảo đảm an toàn PCCC.

Nói cách khác, công trình không vì được bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu của cơ quan nhà nước mà được miễn thực hiện các yêu cầu về PCCC. Việc thi công, lắp đặt hệ thống PCCC, tổ chức nghiệm thu và bảo đảm các điều kiện an toàn theo quy định vẫn là trách nhiệm bắt buộc.

Đây cũng là điểm cần được nhấn mạnh để tránh cách hiểu rằng chủ đầu tư có thể tự quyết định đưa công trình vào sử dụng mà không cần đáp ứng các điều kiện an toàn.

**Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm như thế nào nếu nghiệm thu không đúng thực tế?**

Điểm đáng chú ý của cơ chế mới là trách nhiệm của chủ đầu tư không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành thủ tục, mà còn gắn trực tiếp với chất lượng và tính an toàn của công trình.

Đối với nhà chung cư, khách sạn, trung tâm thương mại hay các công trình có đông người sử dụng, hệ thống PCCC không đơn thuần là một hạng mục kỹ thuật. Đây là điều kiện trực tiếp liên quan đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhiều người.

Nếu chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu khi hệ thống PCCC chưa hoàn thiện, thiết bị không hoạt động đúng thiết kế, lối thoát nạn không bảo đảm hoặc có sự sai lệch giữa hồ sơ và thực tế, những rủi ro này có thể chỉ bộc lộ khi xảy ra sự cố.

Về trách nhiệm pháp lý, việc chuyển sang cơ chế tự tổ chức nghiệm thu không làm mất đi trách nhiệm của chủ đầu tư đối với hành vi vi phạm.

Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân có liên quan có thể phải đối mặt với trách nhiệm hành chính, trách nhiệm bồi thường thiệt hại; trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Đáng lưu ý, nếu hành vi vi phạm quy định về PCCC gây hậu quả nghiêm trọng, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét các quy định của Bộ luật Hình sự, trong đó có Điều 313 về tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy.

Như vậy, việc không còn một khâu kiểm tra nghiệm thu hành chính trước đó không thể được hiểu là giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý cho chủ đầu tư. Ngược lại, trách nhiệm tự kiểm soát, tự chứng minh việc tuân thủ và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu cần được thực hiện thực chất hơn.

**Người mua chung cư có nguy cơ phải gánh chịu rủi ro?**

Một vấn đề khác cần được quan tâm là quyền lợi của người mua nhà chung cư**.**

Người mua nhà thường không có đủ chuyên môn và điều kiện kỹ thuật để đánh giá hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, hệ thống hút khói, tăng áp cầu thang hay khả năng vận hành của các thiết bị cứu nạn, cứu hộ.

Trong khi đó, những hạng mục này lại có ý nghĩa quyết định đối với khả năng bảo vệ cư dân khi xảy ra hỏa hoạn.

Nếu việc nghiệm thu chủ yếu do chủ đầu tư tự tổ chức, người mua nhà cần có cơ chế tiếp cận thông tin rõ ràng về kết quả nghiệm thu, hồ sơ thiết kế PCCC đã được thẩm định, tình trạng vận hành của hệ thống và các tồn tại đã được khắc phục.

Đặc biệt, cần tránh tình trạng người dân nhận bàn giao căn hộ, đóng phí quản lý, sinh sống ổn định trong tòa nhà nhưng không biết hệ thống PCCC đã được nghiệm thu đầy đủ hay chưa, có tồn tại kỹ thuật nào chưa được xử lý hay không.

Quyền được sống trong môi trường an toàn không thể chỉ phụ thuộc vào cam kết của chủ đầu tư. Người mua nhà cần được cung cấp thông tin đủ để nhận biết tình trạng pháp lý và điều kiện an toàn của công trình.

Vì vậy, bên cạnh việc tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp, cơ chế công khai thông tin nghiệm thu và giám sát việc duy trì điều kiện an toàn PCCC trong quá trình vận hành chung cư cần được đặc biệt chú trọng.

**Công trình cho thuê kinh doanh: Ai chịu trách nhiệm khi xảy ra cháy, nổ?**

Đối với các mặt bằng kinh doanh, nhà xưởng, cửa hàng, văn phòng cho thuê, vấn đề trách nhiệm còn phức tạp hơn bởi có sự tham gia của nhiều chủ thể: chủ sở hữu công trình, bên cho thuê, bên thuê và đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành.

Một mặt bằng có thể được xây dựng đúng thiết kế ban đầu nhưng sau đó bị cải tạo, chia nhỏ không gian, thay đổi công năng, bố trí thêm hàng hóa hoặc lắp đặt thiết bị làm cản trở lối thoát nạn.

Khi đó, nếu xảy ra cháy, nổ, việc xác định trách nhiệm không thể chỉ căn cứ vào ai là người đứng tên sở hữu công trình, mà phải làm rõ nghĩa vụ của từng chủ thể, hành vi vi phạm và mối quan hệ nhân quả với thiệt hại xảy ra.

Chủ sở hữu, chủ đầu tư không thể mặc nhiên cho rằng đã hoàn thành trách nhiệm sau khi bàn giao mặt bằng. Ngược lại, bên thuê cũng không thể tùy ý thay đổi kết cấu, công năng, hệ thống điện hoặc các điều kiện an toàn PCCC mà không tuân thủ quy định.

Do đó, hợp đồng thuê mặt bằng cần quy định rõ trách nhiệm bảo trì, kiểm tra hệ thống PCCC, quản lý lối thoát nạn, xử lý khi phát hiện nguy cơ cháy, nổ và nghĩa vụ phối hợp khi cơ quan chức năng kiểm tra.

Đây là những vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với hàng triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp đang thuê địa điểm để hoạt động.

**Hậu kiểm phải thực chất, tránh khoảng trống quản lý**

Một trong những vấn đề cần được quan tâm khi chuyển sang cơ chế tự tổ chức nghiệm thu là hiệu quả của hoạt động kiểm tra, giám sát sau đó.

![](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/11/21/c109015b-0620-4534-a380-cebcf8d1ecd6.jpg)

Bộ trưởng Bộ Công an trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật trước Quốc hội.

Nếu thủ tục kiểm tra nghiệm thu được bãi bỏ nhưng cơ chế hậu kiểm không đủ chặt chẽ, việc tự nghiệm thu có thể phát sinh nguy cơ hình thức, nhất là tại những công trình có yêu cầu PCCC phức tạp hoặc có đông người thường xuyên sử dụng.

Vì vậy, cơ quan quản lý cần có cơ chế kiểm tra dựa trên mức độ rủi ro, tập trung vào những công trình có nguy cơ cháy, nổ cao, công trình tập trung đông người và các trường hợp có dấu hiệu vi phạm.

Cùng với đó, cần làm rõ trách nhiệm của đơn vị tư vấn thiết kế, thi công, lắp đặt hệ thống PCCC và các tổ chức, cá nhân tham gia nghiệm thu. Việc xác định trách nhiệm phải dựa trên hành vi, nghĩa vụ cụ thể của từng chủ thể, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Cải cách thủ tục hành chính chỉ thực sự có ý nghĩa khi vừa giảm được những khâu không cần thiết, vừa duy trì được khả năng kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền lợi của người dân.

Bỏ một thủ tục kiểm tra không có nghĩa là bỏ đi một lớp bảo vệ an toàn. Khi trách nhiệm được trao nhiều hơn cho chủ đầu tư, yêu cầu về tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và chế tài xử lý vi phạm càng phải được đặt ra rõ ràng.

Bởi suy cho cùng, hiệu quả của chính sách không chỉ được đo bằng số ngày doanh nghiệp tiết kiệm được khi hoàn thiện công trình, mà còn phải được nhìn nhận từ mức độ an toàn của những người sẽ sinh sống, làm việc và kinh doanh trong chính công trình đó.
