Bộ GD&ĐT lấy ý kiến dự thảo Thông tư mới về kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học

Bộ GD&ĐT lấy ý kiến dự thảo Thông tư mới về kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học (Ảnh minh họa).

Theo dự thảo Thông tư, mục đích sử dụng bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục đại học và sử dụng kết quả kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học để:

Cơ sở giáo dục đại học sử dụng bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục để xây dựng, vận hành và phát triển hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong, hướng dẫn và kiểm soát toàn bộ hoạt động liên quan đến cơ sở giáo dục; tự đánh giá, bảo đảm và không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo.

Các tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục sử dụng bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục đại học để thẩm định hồ sơ tự đánh giá; đánh giá ngoài, hướng dẫn hoàn thiện hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong và cải tiến phương pháp vận hành hệ thống; công nhận hoặc không công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục đối với các cơ sở giáo dục đại học; căn cứ bộ tiêu chuẩn này để tổ chức xây dựng các tiêu chí bổ sung, hướng dẫn đánh giá tiêu chí đối với cơ sở giáo dục đại học.

Các cơ sở giáo dục đại học sử dụng bộ tiêu chuẩn này làm căn cứ để hoàn thiện hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong, cải tiến hoạt động quản lý và vận hành cơ sở giáo dục.

Các tổ chức, cá nhân khác có cơ sở để nhận định, đánh giá và tham gia phản biện xã hội đối với cơ sở giáo dục đại học mà họ quan tâm.

Dự thảo mới thể hiện những điều chỉnh quan trọng, nhằm cập nhật chuẩn mực quốc tế, giảm tải gánh nặng hành chính cho các trường và thúc đẩy văn hóa đảm bảo chất lượng thực chất. Cụ thể:

Thứ nhất, cập nhật bộ tiêu chuẩn đánh giá theo AUN-QA 3.0

Bộ tiêu chuẩn mới được rút gọn từ 25 tiêu chuẩn 111 tiêu chí xuống còn 15 tiêu chuẩn, 60 tiêu chí, chia thành 3 nhóm: Chiến lược – Hệ thống – Kết quả.

Việc tinh gọn này giúp loại bỏ sự trùng lặp, tập trung vào các yêu cầu cốt lõi như: tầm nhìn, sứ mạng, chiến lược phát triển, quản trị tài chính – nhân lực, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học, gắn kết thị trường lao động và phục vụ cộng đồng.

Thứ hai, đổi mới cách đánh giá

Thay cho thang 7 mức như trước đây, Dự thảo áp dụng 2 mức đánh giá: đạt và không đạt. Bên cạnh đó, bổ sung cơ chế “đạt có điều kiện”: cơ sở giáo dục vẫn có thể được công nhận nếu đáp ứng phần lớn tiêu chí và có kế hoạch cải tiến cụ thể trong thời hạn nhất định.

Đặc biệt, Dự thảo đưa ra 02 phương án xin ý kiến trong đó có phương án xác định một số tiêu chí điều kiện – những tiêu chí cốt lõi bắt buộc phải đạt, để bảo đảm các trường chú trọng tới nền tảng hệ thống và trách nhiệm giải trình để tương thích với quy định tại Thông tư số 04/2025/TT-BGDĐT quy định về kiểm định chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học.

Thứ ba, tích hợp hướng dẫn đánh giá tiêu chí và biểu mẫu thành một bộ phận của Thông tư dưới dạng các phụ lục kèm theo

Khác với trước đây phải ban hành các văn bản các biệt để hướng dẫn riêng, Dự thảo lần này tích hợp toàn bộ hướng dẫn đánh giá tiêu chí và 15 biểu mẫu, thành các phụ lục kèm Thông tư. Điều này giúp văn bản rõ ràng hơn về pháp lý, tạo sự thống nhất trong áp dụng và thuận lợi cho cả cơ sở giáo dục lẫn tổ chức kiểm định.

Thứ tư, bổ sung quy định đặc thù và tăng cường tính minh bạch

Dự thảo có quy định riêng đối với các trường thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng nhằm bảo đảm yêu cầu bảo mật thông tin. Đồng thời, các cơ sở khác phải công khai báo cáo tự đánh giá và báo cáo đánh giá ngoài, góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trước xã hội.

Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số

Các tiêu chuẩn, tiêu chí mới nhấn mạnh đến hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong (IQA), quản lý thông tin và cải tiến chất lượng liên tục. Cơ sở giáo dục cần vận hành hiệu quả các công cụ quản trị dữ liệu, đo lường kết quả đầu ra, từ đó phục vụ tốt hơn cho giám sát, đánh giá và cải tiến chất lượng.

Cuối cùng, quy định rõ trách nhiệm và hậu kiểm

Dự thảo bổ sung các trường hợp thu hồi giấy chứng nhận kiểm định, đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ sở giáo dục, tổ chức kiểm định và cơ quan quản lý trong việc giám sát sau đánh giá.

Như vậy, với những điểm mới trên, Dự thảo Thông tư hướng tới mục tiêu giảm tải – tinh gọn - hiện đại - hội nhập, đồng thời khuyến khích các trường chủ động cải tiến liên tục, minh bạch hơn và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình đổi mới quản lý chất lượng giáo dục đại học giai đoạn 2025–2030.