---
title: "Biến phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành “vàng đen” carbon: Mở hướng phát triển kinh tế tuần hoàn tại Đồng Nai"
avatar: https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/10/14/6127cf93-b850-4b5b-a7dd-1b48a8383114.jpg
slug: bien-phu-pham-nong-lam-nghiep-thanh-vang-den-carbon-mo-huong-phat-trien-kinh-te-tuan-hoan-tai-dong-nai
url: https://phapluatplus.baophapluat.vn/bien-phu-pham-nong-lam-nghiep-thanh-vang-den-carbon-mo-huong-phat-trien-kinh-te-tuan-hoan-tai-dong-nai.html
published_at: 11:43 14/10/2026
updated_at: 11:43 14/10/2026
authors: Đức Nghĩa-Minh Hạnh
source:
  name: Báo Pháp Luật Việt Nam
  domain: baophapluat.vn
  type: press
category: Dân sự & tố tụng dân sự
topics:
  - phụ phẩm nông lâm nghiệp
  - vật liệu carbon
  - đồng nai
  - kinh tế tuần hoàn
  - công nghệ nhiệt phân sinh khối
language: vi
content_type: article
---

# Biến phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành “vàng đen” carbon: Mở hướng phát triển kinh tế tuần hoàn tại Đồng Nai

## Tận dụng nguồn phụ phẩm nông, lâm nghiệp để sản xuất vật liệu carbon giá trị cao không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, gia tăng giá trị sản xuất và tạo cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon. 

Tại Hội thảo Khoa học Quốc tế diễn ra ngày 14/10/2026 tại Đồng Nai, các chuyên gia, nhà khoa học đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ nhiệt phân sinh khối, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

**Từ phụ phẩm nông nghiệp đến nguồn tài nguyên có giá trị**

Mỗi năm, Việt Nam phát sinh lượng lớn phụ phẩm nông, lâm nghiệp từ hoạt động trồng trọt, chế biến nông sản và sản xuất công nghiệp.

Rơm rạ, vỏ trấu, vỏ cà phê, vỏ hạt điều, mùn cưa, dăm gỗ và nhiều loại sinh khối khác nếu không được thu gom, xử lý phù hợp sẽ gây lãng phí tài nguyên, gia tăng áp lực đối với môi trường.

Tại nhiều địa phương, việc đốt phụ phẩm ngoài đồng ruộng hoặc xử lý không đúng cách vẫn đặt ra những thách thức trong công tác bảo vệ môi trường.

Quá trình đốt sinh khối phát sinh bụi và các loại khí gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng và nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính.

![](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/10/14/3e710d27-823c-4a38-bb26-d87bdd872677.jpg)

Trong bối cảnh Việt Nam đã cam kết hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải ngày càng có ý nghĩa quan trọng.

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cùng các quy định liên quan đặt ra yêu cầu đối với hoạt động quản lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường.

Vì vậy, xử lý phụ phẩm nông, lâm nghiệp không chỉ là bài toán kinh tế mà còn gắn với trách nhiệm tuân thủ pháp luật, bảo đảm phát triển bền vững.

Thay vì xem phụ phẩm là chất thải cần loại bỏ, việc nghiên cứu, ứng dụng công nghệ để chuyển hóa nguồn nguyên liệu này thành sản phẩm có giá trị đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp và công nghiệp chế biến.

Trong đó, công nghệ nhiệt phân sinh khối được kỳ vọng tạo ra các vật liệu carbon phục vụ cải tạo đất, xử lý nước, xử lý khí thải và sản xuất vật liệu công nghệ cao.

**Công nghệ nhiệt phân mở rộng giá trị của sinh khối**

Tại Hội thảo Khoa học Quốc tế do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Đồng Nai (DUSTA Đồng Nai) phối hợp tổ chức ngày 14/10/2026, TS Hoàng Thị Bích Hằng, Chủ tịch DUSTA Đồng Nai, nhấn mạnh việc nghiên cứu chuyển đổi phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành vật liệu carbon giá trị cao không chỉ góp phần giải quyết bài toán môi trường mà còn tạo nguồn nguyên liệu cho các chuỗi sản xuất mới, gia tăng giá trị kinh tế bền vững.

Theo nội dung tham luận của GS Viet-Ngu Hoang và nghiên cứu sinh Will Connell, Trường Đại học Công nghệ Queensland (QUT, Australia), các sản phẩm carbon từ sinh khối có thể được phát triển theo nhiều cấp độ công nghệ, tùy thuộc vào đặc tính nguyên liệu, phương pháp xử lý và mục đích sử dụng.

Ở cấp độ cơ bản, than sinh học (biochar) được tạo ra thông qua quá trình nhiệt phân trong điều kiện hạn chế oxy, có tiềm năng ứng dụng trong cải tạo đất và lưu giữ carbon.

![](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/10/14/6127cf93-b850-4b5b-a7dd-1b48a8383114.jpg)

Ở những cấp độ cao hơn, nguyên liệu sinh khối có thể được xử lý, hoạt hóa để sản xuất than hoạt tính phục vụ xử lý nước, xử lý khí thải hoặc nghiên cứu ứng dụng trong các lĩnh vực lưu trữ năng lượng và sản xuất vật liệu cho pin.

Các mức giá trị thương mại được trình bày trong tham luận cho thấy tiềm năng gia tăng giá trị của vật liệu carbon khi được đầu tư công nghệ chế biến sâu.

Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, chi phí nguyên liệu, năng lượng, thiết bị, quy trình sản xuất và nhu cầu thị trường.

Điều này cho thấy, để phát triển ngành công nghiệp carbon từ sinh khối, Việt Nam không chỉ cần giải pháp xử lý phụ phẩm mà còn phải chú trọng nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ, kiểm soát chất lượng và xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu ổn định.

**Đồng Nai có lợi thế phát triển chuỗi giá trị carbon**

Với nguồn nguyên liệu từ nông nghiệp và công nghiệp chế biến, Đồng Nai có nhiều điều kiện để nghiên cứu, phát triển các mô hình chuyển hóa phụ phẩm thành vật liệu carbon.

Những nguồn nguyên liệu như vỏ hạt điều, phụ phẩm chế biến điều, phế phẩm gỗ sạch, vỏ cà phê, vỏ trấu và vật liệu hữu cơ từ hoạt động chăn nuôi có thể được khảo sát, đánh giá khả năng thu gom và ứng dụng.

Theo ThS Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Chủ tịch DUSTA Đồng Nai, lợi thế của địa phương nằm ở khả năng kết nối nguồn nguyên liệu tập trung tại các cơ sở chế biến công nghiệp với nhu cầu ứng dụng thực tế.

Việc hình thành chuỗi giá trị carbon cần bắt đầu từ khảo sát thực địa, đánh giá chi phí trên toàn chuỗi và xác định tính khả thi về thương mại.

Đây là hướng tiếp cận cần thiết nhằm tránh tình trạng đầu tư công nghệ nhưng thiếu nguồn nguyên liệu ổn định hoặc sản phẩm đầu ra chưa đáp ứng nhu cầu thị trường.

Việc liên kết giữa các cơ sở sản xuất, đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp tiêu thụ sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm và nguồn thu tại địa phương.

Một trong những hướng ứng dụng đáng chú ý là sản xuất than sinh học phục vụ cải tạo đất.

Theo nội dung nghiên cứu được đề cập tại hội thảo, biochar có khả năng cải thiện cấu trúc đất, hỗ trợ giữ nước và chất dinh dưỡng.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận tiềm năng giảm phát thải khí nhà kính từ đất canh tác trong những điều kiện nhất định.

Tuy nhiên, hiệu quả cụ thể cần được đánh giá theo từng loại đất, cây trồng, đặc tính sản phẩm và quy trình sử dụng.

Việc kiểm soát thành phần nguyên liệu, các chất tồn dư có nguy cơ gây hại và chất lượng thành phẩm là yêu cầu quan trọng trước khi mở rộng ứng dụng.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu ứng dụng công nghệ nhiệt phân liên tục do doanh nghiệp cơ khí trong nước phát triển được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng làm chủ công nghệ, giảm phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu và tạo điều kiện hình thành các cơ sở xử lý sinh khối phù hợp với quy mô nguyên liệu tại địa phương.

**Hoàn thiện hành lang pháp lý, mở đường cho thị trường carbon**

Một nội dung được quan tâm tại hội thảo là khả năng thương mại hóa các kết quả lưu giữ carbon thông qua những cơ chế chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Trong đó, tín chỉ loại bỏ carbon từ than sinh học được xem là một hướng phát triển tiềm năng, nếu dự án chứng minh được lượng carbon lưu giữ, tính bổ sung, tính lâu bền và đáp ứng các yêu cầu thẩm định liên quan.

Tuy nhiên, khả năng tạo ra tín chỉ carbon không đồng nghĩa mọi sản phẩm biochar đều tự động được công nhận hoặc có thể giao dịch trên thị trường quốc tế.

Các dự án cần đáp ứng phương pháp luận, quy trình đo đạc, báo cáo, thẩm tra và các yêu cầu của chương trình chứng nhận được lựa chọn.

Để công nghệ nhiệt phân sinh khối có thể phát triển ở quy mô công nghiệp, các đại biểu và chuyên gia tại hội thảo đề xuất cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với than sinh học; làm rõ yêu cầu về chất lượng, an toàn môi trường và điều kiện sử dụng sản phẩm trong nông nghiệp.

Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế đo đạc, báo cáo và thẩm tra (MRV) minh bạch đối với các dự án lưu giữ carbon, tạo điều kiện để doanh nghiệp đánh giá hiệu quả đầu tư và tiếp cận các chương trình chứng nhận phù hợp.

Các chính sách tài chính xanh, hỗ trợ lãi suất, ưu đãi đầu tư công nghệ và khuyến khích nghiên cứu, chuyển giao thiết bị cũng được xem là những giải pháp cần nghiên cứu.

Việc triển khai cần bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật hiện hành, điều kiện ngân sách và định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn.

Đặc biệt, mô hình liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà nông cần được phát huy.

![](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/10/14/fe31afad-2cc8-4475-9888-d7f9187deecc.jpg)

Trong đó, cơ quan quản lý tạo điều kiện về chính sách; các tổ chức khoa học nghiên cứu, đánh giá công nghệ; doanh nghiệp tổ chức sản xuất, thương mại hóa sản phẩm; còn người nông dân tham gia cung ứng nguyên liệu và ứng dụng sản phẩm vào thực tiễn.

**Hướng tới nền kinh tế xanh, phát triển bền vững**

Chuyển hóa phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành vật liệu carbon giá trị cao là hướng đi có tiềm năng giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: giảm áp lực chất thải, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, phát triển sản phẩm mới và góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Đối với Đồng Nai, việc khai thác hiệu quả nguồn sinh khối cần gắn với quy hoạch vùng nguyên liệu, năng lực công nghệ, nhu cầu thị trường và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Các mô hình thí điểm cần được đánh giá toàn diện về hiệu quả kinh tế, mức giảm phát thải thực tế và khả năng nhân rộng trước khi triển khai trên diện rộng.

Từ những định hướng được trao đổi tại hội thảo, có thể thấy kinh tế tuần hoàn không chỉ dừng lại ở việc thu gom, tái sử dụng chất thải mà còn đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy sản xuất, quản trị tài nguyên và xây dựng chuỗi giá trị.

Khi khoa học, công nghệ được kết nối hiệu quả với doanh nghiệp, người nông dân và chính sách quản lý phù hợp, những phụ phẩm từng bị xem là gánh nặng môi trường có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho các ngành sản xuất mới.

Đây cũng là cơ sở để Đồng Nai từng bước phát triển các mô hình kinh tế xanh, đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng bền vững và cam kết Net Zero 2050 của Việt Nam.
